सेलफोनका आविष्कारक यसको दुरुपयोग भइरहेको देखेर चिन्तित

बार्सिलोना - सेलफोनका पिता मानिने मार्टिन कूपरले आफ्नो ५० वर्ष पुरानो आविष्कारले आजको समयमा मानिसहरूको गोपनीयता कायम राख्न सक्ने क्षमतामा बाधा पु¥याएको र सामाजिक सञ्जालको लतलाई जन्म दिएकोमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । यो ९४ वर्षीय अमेरिकी इन्जिनियरले १९७३ मा पोर्टेबल टेलिफोनमा पहिलो कल गरे, र त्यतिबेला उनलाई २.५ पाउन्ड ईंटको आकारको उपकरण सफल हुन्छ भन्ने विश्वास थिएन । दशकौं पछि, ११ इन्च लामो फोन अब यो धेरै सानो अवतारमा संसारभरि लगभग हरेक व्यक्तिको हातहातमा पुगेको छ, वर्तमान समयको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण यन्त्रहरू मध्ये एक हो, तर यसको धेरै साइड इफेक्टहरू पनि छन् ।

मार्टिन कूपरले समाचार एजेन्सी एसोसिएटेड प्रेस (एपी) लाई दिएको अन्तर्वार्तामा भनेका छन्, ’मेरो सबैभन्दा नकारात्मक विचार यो हो कि हामीसँग अब कुनै गोपनीयता छैन, किनकि हाम्रो बारेमा सबै कुरा अब कतै रेकर्ड गरिएको छ, र जो कोहीको लागि सबै जानकारी पहुँचयोग्य छ । प्राप्त गर्ने प्रबल इच्छा छ ।’ तर पनि सेलफोनको डिजाइन र यसको क्षमता यतिसम्म आइपुगेको देखेर उनी छक्क पर्छन् र शिक्षा, स्वास्थ्य जस्ता क्षेत्रमा अझै धेरै कुरा आउने विश्वास व्यक्त गर्छन् । यस प्रविधिको उत्कृष्ट प्रयोग आउन बाँकी छ । स्पेनको बार्सिलोनामा भएको मोबाइल वर्ल्ड कंग्रेस (एमडब्लुसी) मा उनले भने, ‘हामी मेडिकल टेक्नोलोजीमा सेलफोन र इन्टरनेटको माध्यमबाट रोगलाई जित्न गइरहेका छौं ।

शिकागो निवासी मार्टिन कूपरले १९५० मा इलिनोइस इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजी –आइआइटि) बाट स्नातक गरे र सात वर्ष पछि इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङमा मास्टर डिग्री हासिल गरे । कार फोनहरू ज्ञढठण्क मा प्रवृत्ति थियो । यी यन्त्रहरूले गाडीको ब्याट्रीमा प्लग गरेर रेडियो च्यानलहरू मार्फत बाहिर जाने कलहरू गर्नेछन्, तर फोनहरूले विरलै काम गर्थे । यद्यपि, मार्टिन कूपरले यो प्रविधिमा सम्भावना देखे र यसलाई कारबाट बाहिर र जनताको हातमा लिए । उनले मौलिक वायरलेस सेलुलर उपकरण सिर्जना गरे – ःयतयचयबि म्थलबत्ब्ऋ डण्ण्ण्ह् – जुन उनले अप्रिल ३, १९७३ मा पहिलो पटक कल गर्न प्रयोग गरे । यो एक कलले सेलफोन क्रान्तिलाई जगायो, तर त्यो दिनको सम्झना गर्दै, कूपरले स्वीकार गरे, ’हामीलाई त्यतिबेला थाहा थिएन कि भविष्यमा यो ऐतिहासिक क्षणको रूपमा सम्झिनेछ ।’ उनले अर्को दशकको लागि उपकरण प्रयोग गरी कमर्शियल ल्याउन काम गरे । वायरलेस संचार प्रविधिको संस्करण बजारमा ल्याउन र यसले वायरलेस संचार उद्योग सुरु गर्न मद्दत गर्यो । यससँगै विश्वभर दूरसञ्चार, किनमेल र जान्ने–सिकाइको बाटोमा क्रान्तिकारी परिवर्तनको अवधि पनि आयो । मार्टिन कूपरले बनाएको पहिलो सेलफोन, लामो एन्टेनाको साथ २.५ पाउण्ड तौल, ईंट जस्तो देखिन्थ्यो, जुन आजको समयको लागि अचम्मको विषय थियो । तर आजका यन्त्रहरू हेर्दै, कूपर स्वीकार्छन् कि एक इन्जिनियरको रूपमा, उनले भविष्यमा सेलफोनहरू यस्तो हुनेछ भनेर कहिल्यै सोचेका थिएनन् । – एजेन्सीको सहयोगमा