सन् २०३० सम्म ‘एआई सुपरपावर’ बन्ने बेइजिङको लक्ष्य, तर उन्नत चिप्स र स्वतन्त्रताको अभाव के ठूला चुनौती हुन्?
बेइजिङ। विश्वमा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) नयाँ ‘सुपरपावर’ मापनको सूचक बनेको छ। जसले एआईमा अग्रता लिन्छ, उसले भविष्यको प्रविधि, अर्थतन्त्र र शक्ति सन्तुलनमा नियन्त्रण कायम गर्नेछ—यही बुझाइका साथ चीनले सन् २०१७ मै २०३० सम्म विश्वको अग्रणी एआई शक्ति बन्ने लक्ष्य घोषणा गरेको थियो।
चीनको सरकारी योजना अनुसार, आगामी दशकमा एआई राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धाको मुख्य इन्जिन बन्नेछ। सरकार, निजी कम्पनी र अनुसन्धान संस्थानहरू सबै मिलेर चीनले अर्बौं डलर लगानी गरिरहेको छ। अनुमान छ—सन् २०२५ भित्र चीनले मात्र एआई क्षेत्रमा करिब १०० अर्ब अमेरिकी डलर खर्च गर्नेछ।
डीपसीकदेखि अलीबाबा र टेन्सेन्टसम्म : चीनको प्राविधिक चमक
यी सबै उदाहरणहरूले चीनको एआई इकोसिस्टममा सरकार, ठूला कम्पनी र स्टार्टअपबीचको तीव्र समन्वय र प्रतिस्पर्धालाई झल्काउँछन्।
चीनको एआई इकोसिस्टम : ठूलो बजार, सस्तो हार्डवेयर र खुला मोडलहरू
एक अर्बभन्दा बढी इन्टरनेट प्रयोगकर्तासँग चीन आफैं एक विशाल परीक्षण मैदान हो। यसले नयाँ प्रविधि छिटो परीक्षण गर्न र उपभोक्तासम्म पुर्याउन सहज बनाउँछ।
वासिङ्टन विश्वविद्यालयका कम्प्युटर वैज्ञानिक पेड्रो डोमिङ्गोस भन्छन्, “चीन अहिले अमेरिकाको गतिभन्दा धेरै पछाडि छैन। उनीहरूले पुराना हार्डवेयरमै कुशल मोडल तालिम दिन सफल भएका छन्।”
चिप प्रतिबन्धको असर र चीनको ‘आत्मनिर्भरता’ मिशन
एआईमा तीव्र प्रगति हुँदाहुँदै पनि चीनको सबैभन्दा ठूलो कमजोरी उन्नत चिप्सको अभाव हो। अमेरिकी निर्यात नियन्त्रणले चीनलाई उच्च क्षमताका सेमीकन्डक्टर र चिप निर्माण उपकरण पाउन अवरोध गरेको छ।
एनभिडियाका सीईओ जेन्सन हुआङका शब्दमा, “अमेरिकाले आत्मसन्तुष्ट भएर बस्न नहुने समय आएको छ। चीन प्रविधि आत्मसात गर्न अत्यन्त छिटो समाज हो।”
भू–राजनीतिक प्रभाव र नयाँ ‘शीत युद्ध’
सन् फ्रान्सिस्कोस्थित यूसी ल’को ‘एआई ल एन्ड इनोभेसन इन्स्टिट्युट’ की निर्देशक रोबिन फेल्डम्यान भन्छिन्,
“यो ‘शीत युद्ध’को नयाँ रूप हो। जसले एआईमा नेतृत्व कायम राख्छ, भविष्यको शक्ति सन्तुलन उसैले निर्धारण गर्छ।”
चुनौती र सम्भावना : चीनले अमेरिकालाई जित्न सक्छ?
साथै, उन्नत चिप्समा निर्भरता नघटेसम्म चीनलाई अमेरिकाको प्रविधिक अग्रतालाई पूर्ण रूपमा तोड्न कठिन हुनेछ।
तर यदि चीनले वर्तमान गतिमा आत्मनिर्भर चिप उद्योग विकास गर्न सफल रह्यो र आफ्नो ओपन-सोर्स मोडललाई विश्व बजारमा फैलाउन जारी राख्यो भने—एआई नेतृत्वको वर्चस्व अब केवल अमेरिकाको हातमा सीमित नहुने निश्चित छ।
%20(%E0%A4%85%E0%A4%A8%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%A8%E0%A4%95%E0%A4%BE%20%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%97%E0%A4%BF).gif)
