बेइजिङ अटो शोमा चिनियाँ ईभीको चर्चा तीव्र: विश्वकै अग्रणी कि विवादास्पद प्रगति?

काठमाडौं । चीनको बेइजिङमा जारी अटो शोमा चिनियाँ विद्युतीय सवारी (ईभी) हरूबारे विश्वभर चर्चा चुलिएको छ। यसले चीनलाई हाल विश्वकै सबैभन्दा उन्नत कार बजारमध्ये एकका रूपमा स्थापित हुँदै गएको संकेत गरेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

प्रदर्शनीमा देखाइएका नयाँ चिनियाँ ईभीहरूले प्रविधि, रेञ्ज र चार्जिङ क्षमतामा उल्लेखनीय प्रगति देखाएका छन्। कतिपय मोडेलमा प्रयोग भएको इन्फोटेन्मेन्ट प्रणालीलाई स्मार्टफोनभन्दा पनि उन्नत बताइँदैछ भने केही सवारीको रेञ्ज परम्परागत इन्धन गाडीभन्दा धेरै भएको दाबी गरिएको छ। साथै, केही मोडेलमा द्रुत चार्जिङ प्रविधि पेट्रोल भर्ने समयसँग तुलना गर्न सकिने स्तरमा पुगेको उल्लेख छ।

तर, यी प्रगतिहरूलाई लिएर विश्व बजारमा एकमत छैन। विशेषगरी अमेरिकामा चिनियाँ ईभीको प्रत्यक्ष प्रवेश लगभग अवरुद्ध छ। पूर्व राष्ट्रपति जो बाइडेनको कार्यकालको अन्त्यतिर चिनियाँ ईभीमा १०० प्रतिशत कर लगाइएको थियो भने डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले थप प्रतिबन्धात्मक नीति अपनाएको थियो। साथै, चिनियाँ कनेक्टेड कार सफ्टवेयरसम्बन्धी सुरक्षा चिन्ताका कारण बिक्री तथा प्रयोगमा समेत कडाइ गरिएको छ।

अमेरिकी नीतिनिर्माताहरूले यी कदमलाई राष्ट्रिय सुरक्षा र घरेलु रोजगारी संरक्षणसँग जोडेर व्याख्या गर्दै आएका छन्। अमेरिकामा मात्रै करिब ९ लाख ५० हजारभन्दा बढी मानिस सवारी साधन निर्माण क्षेत्रमा कार्यरत रहेको तथ्यांक छ, जसलाई सस्तो चिनियाँ आयातले जोखिममा पार्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

अर्कोतर्फ, चीनले आफ्ना हरित उद्योगहरूमा दिएको ठूलो सरकारी समर्थन, तुलनात्मक रूपमा कम मजदुरी लागत तथा आपूर्ति श्रृंखलामा रहेको प्रभावकारिताले चिनियाँ ईभीलाई प्रतिस्पर्धात्मक फाइदा दिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। यसले युरोप र अमेरिकाका परम्परागत अटो उद्योगमा दबाब सिर्जना गरेको देखिन्छ।

युरोपेली केन्द्रीय बैंकका अध्ययनहरूलाई उद्धृत गर्दै चिनियाँ प्रतिस्पर्धाका कारण युरोपमा लाखौँ रोजगारी प्रभावित भएको दाबी समेत गरिएको छ। साथै, फोर्ड र टोयोटाजस्ता ठूला कम्पनीका कार्यकारीहरूले पनि चीनको उत्पादन क्षमताले विश्व बजारको ठूलो हिस्सा कब्जा गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

यसबीचमा, चिनियाँ ईभीसँग सम्बन्धित गोपनीयता र डाटा सुरक्षाको विषय पनि उठ्दै आएको छ। चीनमा केही वर्षअघि टेस्ला गाडीमाथि सुरक्षा कारण देखाउँदै प्रतिबन्ध लगाइएको थियो, जुन पछि नियम पालना गरेपछि हटाइएको थियो। चिनियाँ नियमअनुसार कनेक्टेड सवारीसाधनबाट संकलित केही डेटा सरकारलाई उपलब्ध गराउनुपर्ने व्यवस्था रहेको बताइन्छ।

समग्रमा, बेइजिङ अटो शोमा देखिएको चिनियाँ ईभीको प्रगति प्रविधिगत रूपमा उल्लेखनीय भए पनि यससँगै आर्थिक, राजनीतिक र सुरक्षा सम्बन्धी बहस पनि उत्तिकै तीव्र बनेको छ। यसले चिनियाँ ईभीलाई अवसर र चुनौती दुवैको केन्द्रमा ल्याएको विश्लेषकहरूको निष्कर्ष छ।